Wappiedenken, een geloof? – door Jos Berkemeijer AAG

 

We leven in een bijzondere tijd waarin tegenstellingen en het denken in Wappies gemeengoed lijkt te worden. Galilei was in zijn tijd eigenlijk ook een Wappie. Hij verstond de kunst om zich aan te passen maar niet zijn geloof te verliezen.

Net als Galilei zullen wij het komend jaar ook ons persoonlijk en zakelijk leven op een andere manier gaan vormgeven dan we twee jaar geleden nog dachten, of ‘geloofden’. Als calculerende agilisten hebben we onze geloofsovertuigingen inmiddels consistent aangepast op grond van onze persoonlijke ervaringen. Ervaringen die vaak hun oorsprong vonden in de gevolgen van de nog steeds niet begrepen, eeuwigdurende coronacrisis en in een steeds complexere samenleving, die gedreven wordt door nieuwe begrippen waar we mee te ‘dealen’ hebben.

Zomaar wat introspectieve identiteitsvragen die we tegenwoordig ‘moeten’ beantwoorden, willen we volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij: ben ik al ‘woke’? wat is mijn genderidentiteit? discrimineer ik niet? handel ik voldoende maatschappelijk betrokken? is mijn bedrijf ESG compliant? hoe ga ik om met diversiteit? wat is eigenlijk mijn ethisch kompas? en als uitsmijter: wil ik mijn vaccinatiepaspoort up to date houden?

En dan hebben we het nog maar niet over eenvoudige vragen als: kan ik professioneel en ethisch verantwoord eigenlijk wel € 1.700 miljard pensioengeld evenwichtig verdelen of mijn handtekening nog steeds onder een 50-jarige mean reversion rendements- of pensioenprognose zetten?
 
De beantwoording van al die vragen vindt bovendien steeds meer plaats in een perspectief waarin we ons, gedreven door sociale media, als actuaris openlijk lijken te moeten uitspreken over een definitieve standpuntinname. Het leidt vaak onbewust tot het denken in hokjes, in verkrampte diversiteit, in hullie en zullie, in zij die het wel of niet begrijpen, ofwel: in Wappies en Niet-Wappies.

Als actuaris vind ik dat we de verantwoordelijkheid hebben om ‘boven de geloofspartijen’ te staan. Zo zouden we bij ieder actuarieel advies tegelijkertijd ook een meer hoogstaande en begrijpelijkere analyse kunnen toevoegen die helpt om bestuurders beter onderbouwd en overtuigend evenwichtiger te laten besluiten, om zo het risico van het denken in Wappies enigszins in te dammen.

Onze actuariële technieken en modellen zijn als een mes. Met dat mes kun je je brood smeren of iemand mee verwonden. Het is onze taak de messen regelmatig te slijpen en de verantwoordelijkheid te nemen om bestuurders te leren omgaan met onze instrumenten. Alleen transparant zijn of wijzen op risico’s is wat mij betreft niet meer voldoende. Althans, dat is ‘mijn’ geloof…

Mijn oproep is om ‘Praktische en Theoretische Besluitvorming’ als verplicht vak in de basis en als ‘rode draad’ door onze opleiding op te nemen. Onderdeel van dat nieuwe vak is dan het hoofdstuk ‘Hoe voorkom ik Wappiedenken?’ Dat hoofdstuk begint met de vraag ‘Wie is een Wappie? Antwoord: iemand die denkt in Wappies en niet-Wappies 😉.

 

Deze blog is op persoonlijke titel geschreven.