De Magt Des Stervelings - door prof. dr. ir. Michel Vellekoop

 

Afgelopen zomer besloten de sociale partners de pensioenregeling van ABP aan te passen: het nabestaandenpensioen wordt hoger, maar de compensatie Algemene nabestaandenwet (Anw) vervalt. Dit kan een grote achteruitgang betekenen in de nabestaandenvoorziening voor de partner van een zieke deelnemer die de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt. En hoewel een coulanceregeling is afgesproken, heerst er desalniettemin veel onrust, zoals bleek tijdens een recente uitzending van RADAR.

Ik moest tijdens die uitzending denken aan de openingstekst van een boekje dat ik onlangs las:

“De onzekerheid waarin de individuele mensch verkeert, omtrent de uitgestrektheid zijner levensbaan hier op aarde, moet bij den weldenkenden burger, dikwerf treurige gewaarwordingen verwekken, wanneer hij, geene middelen van fortuin bezittende, zich den noodlottigen toestand voor oogen stelt, waarin zijne dierbaarste betrekkingen, wier onderhoud hij alleen verzorgt, bij zijnen vroegtijdigen dood, zullen gedompeld worden. (...) Dergelijke wisselvalligheden van het menschelijke leven geheel te voorkomen, ligt buiten de magt des stervelings; doch, hij kan daarentegen in staat gesteld worden, de daaruit voortvloeijende rampen te lenigen, door het tijdig aanwenden van verzorgings hulpmiddelen, welke hem door zijne toenemende wetenschappelijke beschaving aan de hand gegeven worden.”

 

Het boekje, geschreven in 1830, kreeg ik cadeau van een promovendus na zijn promotieplechtigheid. Het draagt de titel “Beschouwing van den aard, de voordeelen, en de inrigting der maatschappijen van levensverzekering; bevattende tevens eene verklaring der ware gronden van berekening tot het ontwerpen van duurzame weduwen-fondsen, bijzonderlijk opgesteld ten dienste der ongeoefenden in de Wiskunde”. De auteur, Rehuel Lobatto, kent u wellicht van de numerieke benaderingsmethode voor integralen die zijn naam draagt.

 

We formuleren tegenwoordig minder uitvoerig en zijn aanzienlijk zuiniger in het gebruik van komma’s, maar ik vind dit een bijzonder fraaie omschrijving van het belang van actuarissen voor dit specifieke dossier: het uitleggen aan ongeoefenden in de Wiskunde hoe ervoor te zorgen dat uit vroegtijdigen dood voortvloeijenden rampen kunnen worden gelenigd door gebruikmaking van wetenschappelijke beschaving.

Ik ken de details van de onderhandelingen over de Anw-compensatie niet, maar het lijkt me geen slecht idee als alle betrokkenen Lobatto’s woorden eens herlezen. Die klinken, 188 jaar na dato, immers nog verrassend actueel!

 

Deze blog is op persoonlijke titel geschreven.