De vierde industriële revolutie en een gepersonaliseerd pensioen – door drs. John Smolenaers AAG

 

Technologische ontwikkelingen gaan snel. De vierde – digitale – industriële revolutie voltrekt zich in sneltreinvaart en veel individuen omarmen de mogelijkheden gretig. Een nieuwe gadget of app? De tijd is kort tussen het oppikken, downloaden, uitproberen en genieten van de nieuwste (technologische) trends. Voor organisaties gaat dat soms nog langzaam: interne procedures, acceptatie en implementatie (op grote schaal) vergen immers tijd. Als laatste volgen vaak de beleidsmakers, waaronder de overheid. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat bestaande wetgeving (nog) niet aangepast is aan technologische ontwikkelingen; als voorbeeld noem ik GDPR, die een wet opvolgt uit de tijd dat sociale media nog niet bestonden.

 

Is er een parallel met pensioen? Zeker. Het aanbod op de pensioenmarkt neemt toe, vooral gericht op meer individuele keuzevrijheid. Medewerkers lijken veelal bereid deze ontwikkeling te omarmen, ondersteund door gebruiksvriendelijke en gepersonaliseerde technologische toepassingen. Het zijn vooral de gevestigde instituties die achterblijven. Er is een (gelekt) pensioenakkoord tussen werkgevers- en werknemersorganisaties. Dat ligt nu ter discussie voor bij de SER. De overheid doet (vooralsnog) niets. De landelijke pensioendiscussie, tussen sociale partners en politiek, sleept zich al bijna 10 jaar voort.

 

De vierde industriële revolutie heeft ook sociaal-maatschappelijke impact, met name de stijgende invloed van het individu. Denk aan de invloed op de arbeidsmarkt. Het aantal ZZP-ers en flexwerkers neemt nog steeds toe en de verwachting is dat deze trend verder zal doorzetten. Ze zijn ook al lang niet meer alleen werkzaam in uitvoerende rollen. Meer en meer nemen ze cruciale posities in.

 

Ook de wijze waarop het individu naar werk en daaraan gerelateerde beloning kijkt verandert. Uit onderzoek blijkt dat pensioen niet als belangrijkste onderdeel wordt gezien van het beloningspakket. Veel tijd, geld en moeite gaat hier echter wel naar toe. Is het dat allemaal waard? Gaat dit niet ten koste van een goed gewaardeerd pensioen? Zeker als de richting van de discussie haaks staat op de trendmatige ontwikkelingen. Het gaat om het totaalpakket aan beloning, inclusief ‘zachtere’ elementen, waarbij het welzijn op dit moment steeds belangrijker wordt.

 

We kunnen de trends en ontwikkelingen niet ontkennen. Uiteraard zal niet iedereen de gevolgen ervan even wenselijk vinden. Vanuit de nieuwe werkelijkheid zullen we echter een pensioensysteem moeten ontwerpen dat klaar is voor de toekomst en past bij de ontwikkelingen in de (arbeids-)markt.

 

Waarom bouwen we het nieuwe pensioenverhaal niet langs de ontwikkelingen van de vierde industriële revolutie? De technologie is er en/of zal snel ontwikkeld worden. Dan hebben we het ook niet meer over een individueel pensioen maar een gepersonaliseerd pensioen.

 

Deze blog is op persoonlijke titel geschreven.