Wetsvoorstel Witteveenkader

Publicatiedatum: 7 juni 2013

 

Het kerndomein van de actuaris staat beschreven in de (Pensioen)wet. Kernpunt is dat de actuaris (jaarlijks) toetst of er sprake is van een adequate financiële opzet: is de afgesproken financiering en het financieel beleid in lijn met de nagestreefde ambitie?

 

De ambitie – vastgelegd in de pensioenovereenkomst – is het uitgangspunt voor de hoogte van het pensioen. Hierover heeft de actuaris geen mening vanuit zijn technisch, onafhankelijke rol. Het Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG) ziet het wel tot haar maatschappelijke taak een bijdrage te leveren aan de discussie hierover. De insteek van deze bijdrage is gericht op het observeren, duiden en schetsen van gevolgen van voorgestelde aanpassingen.

 

Wat is de doelstelling van pensioensparen? Pensioensparen is vermogensopbouw voor inkomensvoorziening in de levensfase na het arbeidzame leven. Wat een adequate inkomensvoorziening is, hangt af van de bestedingsbehoefte van het individu. Het primaat voor een adequate inkomensbehoefte ligt in de driehoek overheid (gericht op faciliteren), werkgevers en werknemers (sociale partners, gericht op bestedingsbehoefte en allocatie binnen het arbeidsvoorwaardenpakket).

 

Het staat buiten kijf dat het Nederlandse pensioensysteem, dat gebouwd is op het principe van kapitaaldekking (‘sparen voor de toekomst’) bovenop de minimumvoorziening op omslagbasis (AOW), een alom (internationaal) geprezen model is. Het Witteveenkader draagt bij aan het faciliteren van het sparen voor de toekomst.

 

Het Witteveenkader ziet toe op fiscale facilitering van pensioensparen, door herverdeling van belastingheffing in de tijd. Vanwege wijzigingen in maatschappelijke omstandigheden sinds de invoering van het Witteveenkader, kan de vraag worden gesteld of het nog langer gerechtvaardigd is om pensioen geïsoleerd te beschouwen. De maatschappij van nu en - de toekomst is, meer dan voorheen, zodanig dat de bestedingsbehoefte per individu en door de tijd sterk afwijkt. In het bijzonder vragen twee maatschappelijke thema’s erom om in samenhang met pensioen bekeken te worden: zorg en wonen/hypotheken. Aanstaande wijzigingen in de financierings- en faciliteringsmodellen hiervan hebben grote invloed (of zullen dat krijgen) op de rol van pensioen in de inkomensvoorziening. Pensioen zal daarom meer en meer vanuit totaal inkomensperspectief beschouwd dienen te worden.